EY Yapay Zeka Duyarlılık Endeksi yapay zeka kullanımında güven açığını ortaya koydu
EY, Yapay Zeka Duyarlılık Endeksi araştırmasının ikinci sayısını yayımladı.
EY’ın Yapay Zeka Duyarlılık Endeksi 2026 sonuçları, yapay zeka kullanımının güvenlik, kontrol ve hesap verebilirlik endişelerine rağmen hızla yaygınlaştığını gösteriyor. Küresel çapta 23 ülkede 18 yaş ve üzeri 18 bin kişiyle yapılan araştırmaya göre katılımcıların yüzde 84’ü son altı ay içinde yapay zeka kullandı. Otonom yapay zeka sistemlerini deneyimleyenlerin oranı ise yüzde 16’ya ulaştı.
Yapay zeka günlük kullanım alanlarından karar süreçlerine taşınıyor
Uluslararası danışmanlık şirketi EY, Yapay Zeka Duyarlılık Endeksi araştırmasının ikinci sayısını yayımladı. Araştırma, son altı ayda yapay zekanın günlük yaşamdaki yerini, kullanım sıklığını ve kullanıcıların bu teknolojiye yönelik beklentilerini ortaya koyuyor.
Sonuçlar, yapay zekanın benimsenme hızının güven endişelerine rağmen yükseldiğini gösteriyor. Yol tarifi, müşteri hizmetleri, seyahat planlama ve içerik önerileri gibi düşük riskli kullanım alanları, kullanıcıların yapay zeka ile daha sık temas kurmasını sağlıyor. Bu aşinalık, zamanla daha fazla yetki devrinin önünü açıyor.
Otonom yapay zeka deneyimi yaygınlaşmaya başladı
Araştırmaya göre katılımcıların yüzde 16’sı insan müdahalesi olmadan belirli görevleri yerine getirebilen otonom yapay zeka sistemlerini deneyimlediğini belirtiyor. Katılımcıların yüzde 9’u otonom araç veya sürücüsüz taksi kullandığını, yüzde 10’u kendi adına ürün satın alan bir yapay zeka uygulamasını denediğini, yüzde 11’i ise yapay zekanın alışveriş sepetini otomatik doldurmasına veya bankacılık işlemlerini yönetmesine izin verdiğini ifade ediyor.
Otonom yapay zekayı henüz deneyimlemeyen kullanıcılar arasında da bu teknolojilere açıklık dikkat çekiyor. Katılımcıların yüzde 36’sı indirimlerin otomatik uygulanmasını, yüzde 34’ü müşteri hizmetleri sorunlarının kendi müdahalesi olmadan çözülmesini, yüzde 30’u ev güvenliğinin ve yüzde 21’i randevu planlamasının yapay zeka tarafından yönetilmesini tercih edebileceğini belirtiyor.
Güvenlik ve insan denetimi endişeleri sürüyor
EY’ın araştırması, yapay zeka kullanımındaki hızlı artışa karşın güven tarafında aynı hızda bir gelişim yaşanmadığını ortaya koyuyor. Kullanıcıların güvenlik, kontrol, hesap verebilirlik ve gerçeklik algısı konusundaki kaygıları devam ediyor. Buna rağmen bu kaygılar, kullanım hızını keskin biçimde yavaşlatmıyor; daha çok yapay zeka sistemlerinin nasıl tasarlanması gerektiğine dair beklentileri şekillendiriyor.
Katılımcıların yüzde 66’sı yapay zeka sistemlerinin siber saldırıya uğramasından endişe ediyor. Aynı oranda katılımcı, insan denetiminin hâlâ gerekli olduğunu düşünüyor. Gerçek olanla yapay zeka tarafından üretileni ayırt edememekten kaygı duyanların oranı ise yüzde 73’e ulaşıyor.
Öncü pazarlarda yapay zeka kullanımı yüzde 94’e çıkıyor
EY Yapay Zeka Duyarlılık Endeksi, yapay zeka kullanımının daha yaygın, daha sık ve günlük yaşama daha derin entegre olduğu sekiz öncü pazarı da ortaya koyuyor. Hindistan, Çin, Brezilya, Meksika, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Hong Kong ve Güney Kore bu grup içinde yer alıyor.
Öncü pazarlarda yapay zeka kullanım oranı yüzde 94’e, otonom yapay zeka deneyimleme oranı ise yüzde 24’e ulaşıyor. Diğer pazarlar, daha yavaş ancak artan benimsenmenin görüldüğü geçiş pazarları ve daha temkinli kullanımın öne çıktığı pazarlar olarak ayrışıyor. Bu pazarlar, öncü pazarlara kıyasla genel yapay zeka kullanımında yüzde 12-15, otonom kullanımda ise yüzde 11-13 oranında daha geride seyrediyor.
Reyzi Devrim Pamir güven sistem mimarisine en baştan yerleşmeli
EY Türkiye Danışmanlık Bölümü Yapay Zeka Hizmetleri Lideri Reyzi Devrim Pamir, araştırmanın önemli bir eşiğe işaret ettiğini belirtti. Pamir, yapay zekaya yönelik tam güven oluşmadan kullanım ve yetki devrinin hızla arttığını söyledi.
Pamir’e göre insanlar yapay zekayı önce düşük riskli ve günlük işlerde benimsiyor. Bu aşinalık zamanla daha kritik karar alanlarına da taşınıyor. Kurumlar açısından temel başlık, yapay zekaya hangi görevlerin, hangi sınırlar içinde, nasıl bir insan denetimi ve hesap verebilirlik çerçevesiyle devredileceğini tasarlamak olacak.
Pamir, güvenin sonradan eklenen bir unsur olarak ele alınmaması gerektiğini vurguladı. Şeffaflık, denetlenebilirlik ve sorumlu yapay zeka yaklaşımını merkeze alan dönüşümün iş dünyası için kritik önem taşıdığını ifade etti.
EY Yapay Zeka Duyarlılık Endeksi 2026, yapay zekanın teknolojik benimsenme hızının güven mimarisinden daha hızlı ilerlediğini gösteriyor. Kullanıcılar günlük yaşamda yapay zekaya daha fazla görev devretmeye başlarken, sistemlerin nasıl denetlendiği, veriyi nasıl işlediği ve karar süreçlerinde hangi sınırlarla çalıştığı daha kritik hale geliyor. Otonom yapay zeka tarafındaki büyüme, yalnızca daha gelişmiş modellerle açıklanamaz; güçlü veri altyapısı, siber dayanıklılık, şeffaf karar mekanizmaları ve insan denetimiyle desteklenen ürün tasarımı gerektirir. Önümüzdeki dönemde teknoloji şirketleri için rekabet, yapay zekayı ürüne ekleme hızından çok güvenli, denetlenebilir ve kullanıcıya açık biçimde tasarlama becerisi üzerinden şekillenecek.
