MEDTRUST Forumu’nda sağlıkta yapay zekâ, etik ve hukuk birlikte ele alındı
MEDTRUST Karar Veren Makineler Çağı ve Etik Forumu düzenlendi.
İstinye Üniversitesi ev sahipliğinde düzenlenen MEDTRUST Karar Veren Makineler Çağı ve Etik Forumu, sağlıkta yapay zekâ kullanımını bu kez teknoloji odağının ötesine taşıdı. Patoloji Dernekleri Federasyonu Bilişimsel Patoloji Çalışma Grubu ve MLP Care iş birliğiyle gerçekleştirilen forumda, yapay zekânın sağlık ekosistemi üzerindeki etkileri etik, hukuk, klinik sorumluluk, dijitalleşme ve sürdürülebilirlik başlıklarıyla birlikte tartışıldı. Akademisyenleri, sektör temsilcilerini ve araştırmacıları bir araya getiren etkinlik, sağlıkta yapay zekâ tartışmasının artık çok daha geniş bir zeminde yürüdüğünü ortaya koydu.
İstinye Üniversitesi Topkapı Kampüsü Kongre Merkezi’nde gerçekleşen forum, uzun bir hazırlık sürecinin ardından hayata geçirildi. Patoloji Dernekleri Federasyonu Bilişimsel Patoloji Çalışma Grubu’nun önerisiyle şekillenen çalışma, İstinye Üniversitesi’nin ilgili akademik birimleri ile Marmara Üniversitesi Tıp Tarihi ve Etik Anabilim Dalı’nın katkılarıyla olgunlaştırıldı. Gün boyu süren program boyunca paneller, sunumlar ve oturumlarla yapay zekânın sağlık alanındaki bugünü ve geleceği çok yönlü biçimde ele alındı.
Sağlıkta yapay zekâ artık yalnızca teknoloji başlığı olarak okunmuyor
Forumun açılışında konuşan İstinye Üniversitesi Tıbbi Patoloji Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Nusret Erdoğan, sağlıkta yapay zekânın giderek büyüyen rolüne dikkat çekti. Erdoğan, İstinye Üniversitesi’nin kuruluş vizyonunda tıp ve yapay zekâ ilişkisinin güçlü bir yer tuttuğunu vurguladı. Pandemi sonrası dönemde dijitalleşme ve yapay zekâ uygulamalarının ivme kazandığını hatırlatan Erdoğan, yapay zekâ sistemlerinin insan yaşamını iyileştirmesi ve toplumsal fayda üretmesi gerektiğini söyledi. Klinik karar destek sistemlerinde hasta refahı ve sorumluluk ilkesinin merkezde tutulmasının önemine işaret etti.
Açılış konuşmaları, forumun çerçevesini net biçimde ortaya koydu. Patoloji Dernekleri Federasyonu Başkanı Prof. Dr. Işınsu Kuzu, yapay zekânın patoloji ve sağlık bilimlerindeki kullanım alanlarını gündeme taşırken; İstinye Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Erkan İbiş teknoloji, insan, adalet, vicdan ve etik arasındaki dengenin sağlık hizmetleri açısından belirleyici olduğunu söyledi. İbiş, sağlık alanında dijitalleşmenin sunduğu hız ve araştırma kapasitesinin önemli olduğunu, asıl meselenin bu avantajı etik çerçevede kullanmak olduğunu vurguladı.
“Direksiyon mutlaka insanda kalmalı”
Programın dikkat çeken konuşmalarından birini, İstinye Üniversitesi Yönetim Bilişim Sistemleri Bölüm Başkanı ve MLP Care Yapay Zekâ Koordinatörü Doç. Dr. Şebnem Özdemir yaptı. Özdemir, Kasım 2022 sonrası dönemde yapay zekânın hayatın ana dillerinden biri haline geldiğini söyledi. Sağlıkta yapay zekânın ilaç keşfinden otonom klinik deney yönetimine kadar uzanan geniş bir etki alanı oluşturduğunu anlatan Özdemir, aynı zamanda veri mahremiyeti, sistem atakları, jailbreak, algoritmik önyargı ve halüsinasyon gibi risklere de dikkat çekti. Özdemir’in en net vurgularından biri, yapay zekâdan yüksek verim alınması gerektiği; ancak nihai kontrolün insanda kalmasının zorunlu olduğu yönündeydi.
Bu vurgu, forumun genel ruhunu da yansıttı. Sağlık gibi hata toleransının son derece düşük olduğu bir alanda yapay zekâ yalnızca hız ve verimlilik aracı olarak ele alınmıyor; güven, etik, şeffaflık ve sorumluluk başlıklarıyla birlikte değerlendiriliyor.
Panellerde fırsatlar, tehditler ve sürdürülebilirlik konuşuldu
Forumun ilk panelinde “Sağlığın Yapay Zeka Dönüşümü: Fırsatlar ve Tehditler” başlığı ele alındı. Panelde yapay zekânın sağlık hizmetlerinde açtığı yeni fırsatlar, veri güvenliği, klinik süreçler ve olası riskler değerlendirildi. Ardından yapılan sunumlarda sağlık kurumlarında dijital dönüşüm süreçleri, uygulama örnekleri ve karşılaşılan yapısal zorluklar gündeme geldi.
Programın ikinci bölümünde “Sağlıkta Yeni Nesil Yapay Zeka Uygulamaları: LLM ve Ötesi” başlıklı panel düzenlendi. Büyük dil modelleri başta olmak üzere yeni nesil yapay zekâ teknolojilerinin sağlık alanındaki kullanım alanları, klinik karar destek sistemleri ve gelecek potansiyeli burada tartışıldı. Sonraki oturumlarda sürdürülebilirlik, dijitalleşme eksikleri, yapay zekâ balonu tartışması ve sağlık araştırmalarında yapay zekâ uygulamalarının rolü gündeme taşındı.
Etik, hukuk ve hasta hakları başlığı günün en kritik alanlarından biri oldu
Forumun ilerleyen bölümünde yapılan “Sağlıkta Yapay Zeka, Klinik ve Etik Sorumluluk” oturumu ile “Sağlıkta Yapay Zekâ: Hukuk, Hasta Hakları ve Toplumsal Güven” başlıklı son oturum, günün en kritik başlıklarını öne çıkardı. Bu oturumlarda yapay zekâ kullanımının etik boyutları, hastane bilgi yönetim sistemleriyle ilişkisi, dijitalleşen sağlık ekosisteminin hukuki çerçevesi, hasta hakları ve toplumsal güven konusu ayrıntılı biçimde ele alındı. Sağlıkta yapay zekâ kullanımının yalnızca klinik karar kalitesiyle sınırlı olmadığı; kamu güveni, veri sorumluluğu ve hukuk düzeni açısından da yeni sorular ürettiği güçlü biçimde ortaya kondu.
Forumun kapanışında yeniden söz alan Prof. Dr. Nusret Erdoğan, etkinlikten çıkan sonuçların bundan sonraki çalışmalar için bir yol haritası oluşturacağına inandıklarını söyledi. Bu ifade, MEDTRUST’un tek günlük bir etkinlikten ibaret kalmadığını; sağlıkta yapay zekâ alanında daha sistematik bir tartışma zemini kurma hedefi taşıdığını da gösterdi.
Sağlıkta yapay zekâ konuşulurken çoğu zaman teknoloji tarafı öne çıkıyor, etik ve hukuk ise ikinci sıraya itiliyor. MEDTRUST Forumu bu alışkanlığı kıran önemli bir çerçeve sundu. Çünkü mesele artık yalnızca daha hızlı teşhis, daha akıllı karar destek sistemleri ya da daha güçlü veri analizi değil. Asıl kritik soru, bu yapıları hangi etik ilkelerle, hangi hukuki sınırlarla ve hangi toplumsal güven zeminiyle yöneteceğimiz. Sağlık sektörü, yapay zekânın en yüksek potansiyel ve en yüksek risk taşıyan alanlarından biri. Bu yüzden burada kurulacak denge, yalnızca sağlık dünyasını değil, regülasyon ve dijital güvenlik ekosistemini de doğrudan etkileyecek.
