Telekom Liderlerinin Yüzde 97’si Yapay Zekadan Verimlilik Bekliyor

EY araştırmasına göre telekom liderlerinin yüzde 97’si yapay zekadan verimlilik bekliyor. 

EY-Parthenon tarafından Türkiye’nin de aralarında bulunduğu 34 ülkede gerçekleştirilen araştırmaya göre telekomünikasyon liderlerinin yüzde 97’si yapay zekanın önümüzdeki beş yılda verimlilik ve operasyonel performansta önemli kazanımlar sağlayacağını düşünüyor. Ancak bütçe kısıtları, yetkinlik açığı ve iş modellerindeki dönüşüm ihtiyacı bu beklentinin hayata geçirilmesini zorlaştırıyor.

EY-Parthenon’un 90’dan fazla telekomünikasyon şirketinin üst düzey yöneticileriyle gerçekleştirdiği Telekom Sektörünün Geleceği Araştırması, sektörün önümüzdeki beş yıldaki dönüşüm gündemini ortaya koydu.

Araştırmaya göre yapay zeka, telekom şirketlerinin en güçlü stratejik önceliklerinden biri haline geliyor. Katılımcıların yüzde 97’si bu teknolojinin operasyonel verimlilik ve performansta önemli kazanımlar sağlayacağını öngörüyor.

Yapay zekanın en yaygın kullanım alanı yüzde 92 ile müşteri hizmetleri ve sorun çözümü. Bunu yüzde 67 ile ağ optimizasyonu ve yüzde 38 ile hizmetlerin kişiselleştirilmesi izliyor.

Bütçe ve Yetkinlik Açığı Öne Çıkıyor

Yapay zekaya ilişkin beklenti yüksek olsa da telekom şirketlerinin dönüşümü hayata geçirmesinin önünde önemli engeller bulunuyor.

Araştırmaya katılan yöneticilerin yüzde 54’ü bütçe kısıtlarını en önemli sorunlardan biri olarak gösterirken yüzde 43’ü mevcut yetkinliklerin yetersizliğine dikkat çekiyor.

Yüzde 34’lük kesim ise stratejik yön konusunda yeterli netlik bulunmadığını belirtiyor. Teknoloji stratejisi ile iş stratejisi arasındaki uyumsuzluk da dönüşümün hızını sınırlayan alanlardan biri olarak görülüyor.

Bu tablo, yapay zekadan değer üretmenin yalnız teknoloji satın almakla gerçekleşmeyeceğini gösteriyor. Organizasyon yapısının, iş süreçlerinin ve çalışan yetkinliklerinin aynı anda dönüşmesi gerekiyor.

İş Gücünün Dörtte Üçü Yeniden Yetkinlik Kazanabilir

Araştırmanın en dikkat çekici bulgularından biri iş gücü dönüşümüne ilişkin.

Telekomünikasyon liderlerinin yüzde 69’u, yapay zeka destekli işletme modellerinin yaygınlaşmasıyla önümüzdeki beş yıl içinde çalışanların dörtte üçünün yetkinliklerinin geliştirilmesi veya farklı yetkinliklere sahip çalışanlarla değiştirilmesi gerekebileceğini düşünüyor.

Bu oran, yapay zekanın telekom sektöründe yalnız süreç otomasyonu yaratmayacağını, iş gücü yapısını da doğrudan etkileyeceğini gösteriyor.

Sektör açısından kritik konu, yeni teknolojileri kullanacak insan kaynağının nasıl yetiştirileceği ve dışarıdan hangi yetkinliklerin çekileceği olacak.

Büyüme Bağlantı Hizmetlerinin Dışına Taşıyor

Araştırmaya göre telekomünikasyon liderlerinin yüzde 50’si ana faaliyet alanı dışındaki hizmetleri büyümenin başlıca kaynaklarından biri olarak görüyor.

Bu oran 2024 yılında yüzde 34 seviyesindeydi.

Yöneticilerin yüzde 47’si de ana faaliyet alanı dışındaki büyümeyi hızlandırmak amacıyla iş modellerinin yeniden yapılandırılmasını önümüzdeki beş yılın temel stratejik önceliklerinden biri olarak değerlendiriyor.

Yeni büyüme alanları arasında siber güvenlik, egemen bulut ve yapay zeka altyapısı öne çıkıyor.

Bu yönelim, telekom şirketlerinin yalnız bağlantı sağlayıcısı olarak kalmak istemediğini gösteriyor. Şirketler sahip oldukları veri merkezleri, ağ altyapısı, müşteri ilişkileri ve dağıtım kapasitesini daha geniş teknoloji hizmetlerine dönüştürmeye çalışıyor.

Müşteri İçgörüsü Ağ Kalitesinin Önüne Geçiyor

Araştırmada liderlerin yüzde 64’ü müşteriyi daha iyi anlamayı gelecekte başarı için kritik bir yetkinlik olarak değerlendiriyor.

Ağ kalitesini kritik yetkinlik olarak görenlerin oranı ise yüzde 49 seviyesinde.

Bu fark, telekom şirketlerinin rekabet anlayışındaki değişimi gösteriyor. Ağ altyapısı hala temel unsur olmaya devam ederken müşteri verisini anlamak, kişiselleştirilmiş hizmet sunmak ve farklı dijital ürünleri doğru segmente ulaştırmak daha fazla önem kazanıyor.

Buna rağmen yöneticilerin yüzde 80’i dijital altyapının telekom şirketlerinin sahip olması ve yönetmesi gereken temel varlıklardan biri olmaya devam edeceğini düşünüyor.

Uydu ve Hiper Ölçekli Şirketler Rekabeti Değiştiriyor

Telekom liderlerinin yüzde 66’sı uydu operatörlerini önümüzdeki beş yılda sektörü dönüştürebilecek önemli oyuncular arasında görüyor.

Hiper ölçekli bulut sağlayıcıları ise telekom şirketleri açısından daha karmaşık bir konuma sahip.

Bu şirketler bir yandan bulut, veri merkezi ve yapay zeka altyapısı alanlarında telekom operatörleriyle rekabet ederken diğer yandan en önemli teknoloji ve ekosistem ortaklarından biri haline geliyor.

Yapay zeka altyapısına yönelik talep arttıkça bağlantı, bulut ve bilgi işlem hizmetleri arasındaki entegrasyonun daha da güçlenmesi bekleniyor.

Beş Stratejik Öncelik Öne Çıkıyor

EY araştırması telekom şirketleri için beş temel aksiyon alanı belirliyor.

Bunlar yapay zeka destekli yeni çalışma biçimlerine uygun işletme modelleri oluşturmak, yapay zekayı temel iş süreçlerine yerleştirmek, müşteri içgörüsü ve siber güvenlik gibi farklılaştırıcı yetkinlikleri güçlendirmek, egemen bulut ve yapay zeka altyapısı gibi alanlarla iş modelini çeşitlendirmek ve satın alma ile stratejik ortaklık fırsatlarını değerlendirmek olarak sıralanıyor.

EY Türkiye Teknoloji, Medya ve Telekomünikasyon Sektör Lideri Emre Beşli, yapay zekanın telekom şirketlerinin çalışma ve hizmet sunma biçimini yeniden şekillendirdiğini belirterek asıl farkı teknolojinin hangi araçlarla kullanıldığından çok iş süreçlerine ne kadar doğru entegre edildiğinin yaratacağını ifade ediyor.

EY-Parthenon Türkiye Şirket Ortağı Kağan Karamanoğlu ise sektörün büyüme sınırlarının bağlantı hizmetlerinin dışına taşındığını, özellikle siber güvenlik, yapay zeka altyapısı ve egemen bulut alanlarının yeni fırsatlar sunduğunu belirtiyor.

Araştırmadaki yüzde 97’lik yapay zeka beklentisi tek başına en ilginç veri olmayabilir. Asıl dikkat çekici tablo, telekom şirketlerinin kendilerini hangi işte konumlandıracaklarını yeniden düşünmeye başlaması.

Bağlantı hizmetleri artık yeterli büyüme alanı yaratmıyor. Şirketler müşteri verisi, siber güvenlik, bulut, yapay zeka altyapısı ve yazılım yetkinlikleri üzerinden yeni gelir kaynakları arıyor.

Buradaki kritik kırılma, telekom operatörlerinin teknoloji altyapısı sağlayıcısından daha geniş dijital hizmet platformlarına dönüşüp dönüşemeyeceği olacak. Bu dönüşüm gerçekleşirse önümüzdeki beş yılda rekabet yalnız kapsama alanı ve bağlantı kalitesi üzerinden ilerlemeyecek. Yapay zeka altyapısına erişim, veri kullanımı ve ekosistem ortaklıkları da sektörün temel rekabet alanları arasına girecek.