Yapay Zeka Türkiye’de Hangi E-Ticaret Markalarını Öneriyor?

Narron, AI Görünürlük Endeksi’ni yayımladı.

Türkiye’de e-ticaret hacmi büyümeye devam ederken tüketicilerin ürün ve marka keşfetme biçimi de değişiyor. Kullanıcıların alışveriş tavsiyelerini giderek daha fazla ChatGPT, Gemini, Claude ve Perplexity gibi yapay zeka platformlarından istemesi, markalar açısından yeni bir görünürlük alanı oluşturuyor.

İTÜ Çekirdek girişimi Narron tarafından hazırlanan Türkiye E-Ticaret Sektörü AI Görünürlük Endeksi, Türkiye’deki e-ticaret markalarının dört büyük yapay zeka platformundaki önerilme performansını inceledi.

Araştırma kapsamında Türkiye e-ticaret ekosistemini temsil eden 99 marka, gerçek alışveriş davranışlarını yansıtan 50 farklı markasız sorgu üzerinden analiz edildi. Sorular ChatGPT, Claude, Gemini ve Perplexity’de üçer kez çalıştırıldı ve toplam 600 yapay zeka yanıtı değerlendirildi.

Sonuçlara göre yapay zeka platformlarının Türkiye e-ticaret pazarına ilişkin önerilerinde Trendyol yüzde 17,52 AI Visibility oranıyla ilk sıraya yerleşti. Hepsiburada yüzde 14,96 ile ikinci oldu.

Trendyol, Hepsiburada, n11 ve Amazon Türkiye’nin oluşturduğu ilk dört marka, araştırmadaki yapay zeka önerilerinin yaklaşık yarısında görünürlük sağladı.

Yapay Zekanın E-Ticaret Lideri Trendyol

Narron’un araştırması, farklı yapay zeka platformlarının Türkiye e-ticaret pazarına ilişkin genel görünümünün büyük ölçüde benzer olduğunu ortaya koyuyor.

Trendyol dört platform genelindeki ortalama görünürlük oranıyla listenin ilk sırasında bulunurken Hepsiburada ikinci sırada yer alıyor.

Bu sonuç, Türkiye’nin büyük e-ticaret platformlarının arama motorlarındaki ve tüketici nezdindeki bilinirliğinin yapay zeka önerilerine de önemli ölçüde yansıdığını gösteriyor.

Ancak araştırma yalnızca pazar liderlerinin öne çıktığı homojen bir tablo ortaya koymuyor.

Kullanılan yapay zeka platformuna göre önerilen marka profilleri değişebiliyor.

ChatGPT Pazar Liderlerini Perplexity Uzman Markaları Öne Çıkarıyor

Araştırmanın dikkat çekici sonuçlarından biri ChatGPT ile Perplexity arasındaki marka önerisi farklılıkları.

Narron’un analizine göre ChatGPT, Trendyol ve Hepsiburada gibi büyük pazar oyuncularını daha yoğun biçimde öneriyor.

Perplexity ise Boyner, LC Waikiki ve Çiçeksepeti gibi belirli kategorilerde güçlü konuma sahip markalara daha fazla görünürlük kazandırıyor.

Bu fark, markalar açısından yalnızca “yapay zekada görünür olmak” gibi tek bir performans alanı bulunmadığını gösteriyor.

Aynı marka bir yapay zeka platformunda güçlü görünürlüğe sahipken başka bir platformda daha sınırlı biçimde önerilebiliyor.

Dolayısıyla markaların ChatGPT, Gemini, Claude ve Perplexity’deki görünürlüklerini ayrı ayrı izlemesi önem kazanıyor.

Elektronikte Teknosa Ve MediaMarkt Öne Çıkıyor

Kategori bazındaki sonuçlar ise genel e-ticaret sıralamasından daha farklı bir tablo ortaya çıkarıyor.

Elektronik ürün alışverişi sorgularında Teknosa ve MediaMarkt Türkiye, anne ve bebek kategorisinde ebebek yapay zeka platformlarının öne çıkardığı markalar arasında bulunuyor.

Kozmetik tarafında Watsons Türkiye, Gratis, Rossmann ve Sephora Türkiye görünürlük kazanırken hediye kategorisinde Çiçeksepeti öne çıkıyor.

Tesettür modasında ise büyük e-ticaret platformlarının yerine kategoriye odaklanmış butik markaların daha görünür olduğu görülüyor.

İkinci el alışverişte letgo genel görünürlükte ilk sırada yer alırken daha spesifik sorgularda sonuçların değişebildiği dikkat çekiyor.

Örneğin ikinci el telefon sorgularında Sahibinden’in EasyCep gibi uzman platformların gerisinde kaldığı belirtiliyor.

Bu sonuç, yapay zeka platformlarında genel marka gücü kadar belirli bir ürün veya kategoriyle ne kadar güçlü ilişkilendirildiğinin de önemli olduğunu gösteriyor.

99 Markanın 32’si Neredeyse Hiç Önerilmiyor

Araştırmanın en çarpıcı bulgularından biri ise analiz edilen 99 markanın tamamının yapay zeka önerilerinde anlamlı görünürlük elde edememesi.

99 markanın 32’si yapay zeka yanıtlarında neredeyse hiç önerilmiyor.

Bu sonuç, markaların geleneksel bilinirliğinin yapay zeka platformlarındaki görünürlüğe otomatik olarak dönüşmediğini ortaya koyuyor.

Narron’un değerlendirmesine göre kategori otoritesi, içerik derinliği ve dijital güven sinyalleri yapay zeka platformlarının marka önerilerinde önemli faktörler arasında bulunuyor.

Bu nedenle markaların dijital stratejisinde yalnızca arama motoru sıralamalarının takip edilmesi giderek yetersiz kalabilir.

SEO’nun Yanına AI Visibility Geliyor

Son 20 yılda dijital pazarlamanın en önemli mücadele alanlarından biri Google ve diğer arama motorlarında görünür olmaktı.

Şimdi kullanıcı davranışının önüne yeni bir katman ekleniyor.

Tüketici artık “Türkiye’de elektronik ürün almak için hangi siteyi tercih etmeliyim?” veya “Online market alışverişi için hangi platform daha iyi?” gibi soruları arama motoruna yazmak yerine doğrudan bir yapay zeka asistanına yöneltebiliyor.

Bu değişim, markalar açısından yeni bir performans metriğini beraberinde getiriyor.

AI Visibility, markanın bir yapay zeka platformu tarafından ne sıklıkla önerildiğini ve rakiplerine kıyasla ne kadar görünür olduğunu ölçmeye yönelik yeni bir alan olarak öne çıkıyor.

Narron da geliştirdiği Brand Intelligence Platform ile markaların yapay zeka ekosistemindeki algısını, konumlandırmasını, ürün ve kategori pozisyonunu, önerilme performansını ve rekabetçi görünürlüğünü takip etmeyi hedefliyor.

Yapay Zeka Yeni Mağaza Vitrinine Dönüşüyor

Bu araştırmada en dikkat çekici sonuç, 99 markanın 32’sinin yapay zeka önerilerinde neredeyse görünmez kalması.

Google döneminde bir marka ilk sayfada yer almadığında trafik kaybediyordu. Yapay zeka döneminde ise risk daha farklı olabilir. Kullanıcıya birkaç marka önerildiğinde, modelin hiç söylemediği bir marka tüketicinin değerlendirme listesine dahi girmeyebilir.

Bu nedenle yapay zeka görünürlüğünün önemi yalnız trafikle sınırlı kalmayabilir.

Markanın hangi kategoriyle ilişkilendirildiği, hangi kullanıcı sorularında önerildiği ve rakipleri arasında nasıl konumlandırıldığı da tüketici tercihleri üzerinde etkili yeni bir dijital alan oluşturuyor.

Narron araştırmasının ortaya koyduğu ilk tablo da bunu gösteriyor. Büyük pazaryerleri genel sorgularda avantajlı görünürken kategori uzmanları daha spesifik ihtiyaçlarda öne çıkabiliyor.

E-ticarette yeni rekabet alanı artık yalnız Google’da kaçıncı sırada çıktığınız değil, yapay zekanın kullanıcı “Nereden almalıyım?” diye sorduğunda sizin markanızı hatırlayıp hatırlamadığı olacak.