Roche Otonom AI Laboratuvarlarına Geçiyor
Roche, ilaç Ar-Ge süreçlerinde AI destekli otonom laboratuvarlara geçiyor.
İlaç şirketi Roche, araştırma ve geliştirme süreçlerinde yapay zeka destekli otonom laboratuvarlara doğru ilerliyor. Genentech Research and Early Development EVP’si Aviv Regev, şirketin yakın zamanda AI destekli otonom laboratuvarlar kurmaya başladığını açıkladı.
Roche’un paylaştığı verilere göre, 2025’in son çeyreği ile 2026’nın ikinci çeyreği arasında alınan pipeline kararlarının yüzde 40’ında izlenebilir bir yapay zeka veya hesaplamalı katkı bulunuyor.
Şirket şimdi bu oranı daha ileri taşımayı hedefliyor. Roche’un Target Nexus adlı yapay zeka aracının yıl sonuna kadar araştırma portföyü kararlarının yüzde 80’ine katkı sağlaması planlanıyor.
Gelişmenin dikkat çekici tarafı, yapay zekanın ilaç araştırmalarında yalnız veri analiz eden veya araştırmacılara öneri sunan bir araç olmaktan çıkıp deney ve araştırma süreçlerinin daha aktif bir parçasına dönüşmesi.
AI Pipeline Kararlarının Yüzde 40’ına Katkı Sağladı
Roche’un açıkladığı veriler, yapay zekanın şirketin araştırma süreçlerine ne kadar hızlı girdiğini gösteriyor.
2025’in son çeyreğinden 2026’nın ikinci çeyreğine kadar alınan pipeline kararlarının yüzde 40’ında AI veya hesaplamalı yöntemlerin izlenebilir katkısı bulunuyor.
Buradaki “izlenebilir katkı” vurgusu önemli. Şirket, yapay zekanın araştırma sürecindeki etkisini belirli kararlarla ilişkilendirebildiğini ifade ediyor.
Bu yaklaşım, ilaç Ar-Ge’sinde AI kullanımını genel bir teknoloji yatırımı olmaktan çıkarıp araştırma portföyünün karar mekanizmasına taşıyor.
Target Nexus İçin Yüzde 80 Hedefi
Roche’un yapay zeka stratejisindeki önemli araçlardan biri Target Nexus.
Şirket, Target Nexus’un yıl sonuna kadar araştırma portföyü kararlarının yüzde 80’ine katkı sağlamasını hedefliyor.
Bu hedef, yapay zekanın yalnız belirli araştırma projelerinde kullanılan yardımcı araç konumundan daha merkezi bir karar destek katmanına doğru ilerlediğini gösteriyor.
İlaç geliştirme süreçlerinde hangi araştırma alanına kaynak ayrılacağı, hangi hedeflerin önceliklendirileceği ve hangi projelerin ilerletileceği portföy yönetiminin en kritik kararları arasında bulunuyor.
Roche’un hedefi, AI’ı bu kararların çok daha büyük bölümüne dahil etmek.
Sıradaki Aşama Otonom Laboratuvarlar
Asıl değişim ise otonom laboratuvar tarafında ortaya çıkıyor.
Genentech Research and Early Development EVP’si Aviv Regev’in açıklamasına göre Roche, AI destekli otonom laboratuvarlar kurmaya başladı.
Bu modelde yapay zeka yalnız mevcut deneylerin sonuçlarını analiz eden bir araç olarak konumlanmıyor.
Araştırma süreçlerinin daha büyük bölümünü yönlendirebilen, deney akışlarını destekleyen ve bilimsel karar döngüsünün içine giren bir teknoloji katmanı oluşuyor.
Bu nedenle ilaç sektöründeki AI dönüşümü, laboratuvar çalışanının kullandığı dijital asistandan daha ileri bir aşamaya doğru ilerliyor.
AI Fiziksel Bilimsel Araştırmaya Giriyor
Roche haberinde bence en önemli nokta tam olarak burada.
Yapay zekanın ilk büyük kullanım dalgası metin, görüntü, kod ve veri analizi gibi dijital alanlarda gelişti.
Şimdi teknoloji fiziksel bilimsel araştırma süreçlerinin içine giriyor.
Bir AI sisteminin araştırmacıya öneri sunması ile laboratuvar sürecinin bazı bölümlerini aktif biçimde yönetmesi arasında önemli bir fark var.
Otonom laboratuvar yaklaşımı bu ikinci aşamayı temsil ediyor.
Roche’un pipeline kararlarında yüzde 40 seviyesine ulaşan AI katkısı ve Target Nexus için belirlediği yüzde 80 hedefi, şirketin yapay zekayı araştırma organizasyonunun merkezi bileşenlerinden biri haline getirmeye çalıştığını gösteriyor.
AI laboratuvarda yalnız ne yapılabileceğini söyleyen bir araç olmaktan çıkıp araştırmanın nasıl yürütüleceğini belirleyen sistemlerden birine dönüşmeye başlıyor.
Bu dönüşüm başarılı olursa ilaç Ar-Ge’sinde rekabetin önemli bölümü yalnız daha güçlü modeller geliştirmek üzerinden ilerlemeyebilir. Yapay zekayı gerçek deney süreçlerine ne kadar güvenilir ve izlenebilir biçimde bağlayabildiği de şirketler arasında yeni fark yaratabilir.
